CENTER FOR IRANIAN STUDIES - کانون پژوهشهای ايران شناختی

جمعه چهارم آبان ماه ١٣٨٦
(بيست و ششم اكتبر ٢٠٠٧)

* * *

شصت و دومین شماره ی مجله بخارا به سردبیری علی دهباشی منتشر شد. این شماره همچون شماره های پیشین با بخش های متنوعی عرضه شده است. این مجله شامل گفتگوها، ترجمه ها، نقدهای کتاب، ایران شناسی، شعر فارسی، شعر جهان، نقد ادبی، نقد اجتماعی، گزارش شبهای بخارا، و بخش ویژه ایی برای دکتر عزت الله فولادوند است.
گروهی از معتبرترین نویسندگان با این شماره ی بخارا همکاری کرده اند: عزت الله فولادوند- هوشنگ دولت آبادی- شهلا حائری- داریوش شایگان- نصرالله پورجوادی- محمد علی موحد- مصطفی ملکیان- عبدالحسین آذرنگ- ایرج افشار- شهریار عدل- گلی امامی- عبدالله کوثری- حورا یاوری- منوچهر بدیعی- هرمز همایون پور- تورج دریایی- امیر پیشداد و ...
بخارای شصت و دوم در ششصد صفحه به بازار کتاب عرضه شده است. فهرست مقالات این شماره را با هم مرور می کنیم :


سرمقاله


دانشنامه نگاری در ایران و آینده آن از دید کلان/ عبدالحسین آذرنگ


دکتر فولادوند و عرصه متون فلسفی/ علی دهباشی
کتابشناسی دکتر عزت الله فولادوند
چرا به ترجمه روی آوردم؟ ( گفتگوی سیروس علی نژاد با دکتر فولادوند)


نقد ادبی


سودای گشودن مازندران/ دکتر هوشنگ دولت آبادی
مگر می شود لسان الغیب را ترجمه کرد؟/ دکتر شهلا حائری
جنسیت در شعر پروین ( گفتگو با دکتر محمد صنعتی)/ لعیا درفشه
بزرگ بانوی ما... ( در ستایش دکتر سیمین دانشور)/ غلامرضا امامی


کامران فانی ای که من می شناسم/ دکتر داریوش شایگان


گزارش شب ابن عربی/ زینت افسری
ابن عربی و فصوص الحکم/ دکتر نصرالله پورجوادی
ویژگی های چاپ جدید فصوص الحکم و نقدهایی بر اندیشه های ابن عربی/ دکتر مصطفی ملکیان
ابن عربی و فصوص الحکم/ دکتر محمد علی موحد


تاریخ معاصر


دنیس رایت و خاطره او از ماموریتش در ایران(٢) / دکتر محمد علی موحد
علی امینی و ریشه های شکست اصلاحات/ عبدالحسین آذرنگ
تنبیه قوام السلطنه به دستور امیر مفخم/ حمید رضایی


ایران شناسی


تازه ها و پاره های ایران شناسی (٥٦) / ایرج افشار
یادگارهایی از هوشنگ اعلم/ ایرج افشار
از چشمه خورشید ( یادداشت هایی از ژاپن) ( ١٨) / دکتر هاشم رجب زاده
جنگل حرا و درخت پنبه در جزایر خلیج فارس/ همایون صنعتی
داستان ثبت تخت جمشید، نقش جهان و چغازنبیل در یونسکو/ دکتر شهریار عدل
مطالعات ایرانشناسی/ سارا احمدی
چند کتاب و مجله از تاجیکستان (٧) / مسعود عرفانیان
جایزه سعی مشکور


آویزه ها


آویزه ها (١) / میلاد عظیمی


شعر فارسی


نماز / مهدی اخوان ثالث- تنها مرو / ضیا موحد- زمستان هشتاد و پنج / سیروس شمیسا- دیروز / قمر آریان- ساقی غم / همایون صنعتی- به فرزند سینا / توران شهریاری ( بهرامی)- بهار من / حسین اکبری ( سمن)- در خانه ات / شیدا دیانی- تو بودی / اسد بدیع- حاصل هستی / محمد گلبن- خیال دوستان / حسن نیک بخت- پاسخی از عزلت / واصف باختری- تا کوچه های سنگی آفتاب / محمود معتقدی- آوازهای مادر / خسرو شافعی- شبهای رویایی / پوران کاوه- وطن / رستم عجمی- دو شعر از حسین اسماعیلی- صدای تو / یاسین نمکچیان- در یک کلام: عمران رفت / مصطفی شفافی- دشت سترون / بهروز شادلو


شعر جهان


عشق / میروسلاو هلوب / پرویز امین زاده
شش شعر از مارینا تسوتایوا / احمد پوری


نقد اجتماعی


عشق ها و پاساژها/ معصومه علی اکبری


شب شوارتسنباخ


گزارش شب آنه ماری شوارتسنباخ/ ترانه مسکوب
شوارتسنباخ در ایران/ فیلیپ ولتی / دکتر سعید فیروزآبادی
شوارتسنباخ آنگونه که من شناختم/ دکتر الکسیس شوارتسنباخ / مهشید میر معزی
آخر جهان/ آنه ماری شوارتسنباخ/ دکتر سعید فیروزآبادی
چهل ستون/ آنه ماری شوارتسنباخ/ مهشید میر معزی


شب ترجمه


گزارش شب مجله مترجم/ نسرین لطفی
چگونه مترجم منتشر می شود/ عبدالله کوثری
زبان متفاوت/ علی صلح جو
ترجمه علم نیست/ علی خزاعی فر
نقد ترجمه/ فرزانه فرحزاد
به مناسبت هفده سالگی مترجم/ مجدالدین کیوانی
وضعیت ترجمه ادبیات معاصر ایران/ حورا یاوری
واحد ترجمه در رمان و شعر/ منوچهر بدیعی


موسیقی


چراغ روشن شبهای روزگار تویی/ میلاد عظیمی


گزارش


گزارش جشن رونمایی قصه های ایرانی/ شهاب دهباشی


بررسی و نقد کتاب


شهر شعر و گل و بلبل/ گلی امامی
یاد گذشته/ دکتر هرمز همایون پور
سازمانهای اخلاقی در کسب و کار/ علی پوشش دوست
نگاهی به کتاب بازاندیشی در مباحثی از نشر و ویرایش/ رضا یکرنگیان
یاد یار مهربان/ بهروز شادلو
نگاهی دیگر به زنی در برلن/ سیما سلطانی
ارزشی به نام فضیلت/ هاشم بناپور


یاد و یادبود


پرویز ورجاوند رفت/ پاندورا کلانتری
سالها بگذرد شنبه به نوروز افتد/ صادق سمیعی
با طالقانی آن پیر پاک ما/ غلامرضا امامی
یادی از استاد و همکارم آلن کی/ دکتر تورج دریایی
بهشتی که سراب از آب درآمد/ دکترامیر پیشداد

يادداشت ويراستار

قدردانی و حمایت از نویسندگان نامه آمریکایی ها به نظامیان آمریکایی به ایران حمله نکنید!


گروهی از فعّالان سیاسی ي ِ ایرانی در نامه ای خطاب به نویسندگان نامه ی «نظامیان ما، از دستور بوش و چینی سرپیچی کنید!»، از آن نامه اعلام حمایت کردند:

ای دلیــران ِ وطــن ...


دوستداران وطن گـِرد هم آیید
پاس تاریخ کهن گــِرد هم آیید
وطن امروز غریبانه تر از پیش
غرق رنج است و محن گــِرد هم آیید
جمله جمعید به جان ، کینه مجویید
گرچه فردید به تن گــِرد هم آیید
مگذارید که این خانه بسوزند
آتش است این به سخن ، گــِرد هم آیید
باغ عشق است مخواهید بهارش
خالی از یاس و سمن گــِرد هم آیید
دشت شوق است مبینید گیاهش
عرصهء زاغ و زغن گــِرد هم آیید
کوی یار است مجویید صفایش
بر در ِ لای و لجن گــِرد هم آیید
بیش ازین از صف ِ دشمن نهراسید
به خفا یا به عَلـَن گــِرد هم آیید
وطن است این و شمایید و قراری
ای دلیران وطن گــِرد هم آیید !


م.سحر
پاریس - ٢٢. ١٠. ٢٠٠٧ http://msahar.blogspot.com

متن ِ كامل ِ ترجمه ي فارسي ي ِ فراخوان ِ تاريخي ي ِ شماري از شاخص ترين چهره هاي دانشگاهي و فرهيخته ي آمريكايي خطاب به نظاميان آن كشور براي ِ سرپيچي و نافرماني از فرمان ِ احتمالي ي ِ جنگ افروزان براي تازش به ايران -- كه چند روزي است در رسانه هاي خبري بازتاب يافته -- امروز بامداد به گفتاورد از پايگاه خبري ي اخبار ِ روز، به اين دفتر رسيد كه با سپاس از فرستنده، بي درنگ به بازْنشر ِ آن مي پردازم و از همه ي خوانندگان ارجمند، خواهش مي كنم كه آنان نيز بي هيچ گونه ديركردي، آن را در تارنماهاي خود، نشردهند و يا به پيوست ِ راياپيام براي همه ي خويشان و دوستان و آشنايان خود بفرستند و همين سفارش را به يكايك ِ گيرندگان نيز بكنند.

با اميد ِ كوتاه شدن ِ دستهاي خون آلود ِ سرمايه سالاران ِ آزمند ِ جهانخوار و جنگ افروز از سر ِ مردم ِ عراق، افغانستان و همه ي ديگرْ كشورهاي جهان و ناكام ماندن ِ توطئه ها و خوابهاي اهريمني شان براي تازش به ميهن بلاكشيده ي ما ايران. چُنين باد!

• شماری از سرشناس ترین نویسندگان، حاخام ها، مادران سربازان کشته شده در جنگ، همچون چهره ی محبوب و شاخص آمریکایی، خانم «سیندی شی اِن» (شهان)، افشاگران معروف توطئه های پنهان کاخ سفید، افسران کناره گیری کرده یی چون سرهنگ «آن رایت»، نمایندگان و سناتورها، چهره های رادیو تلویزیونی، آهنگسازان و خوانندگان افسانه یی جون «ویلی نلسون»، و... در نامه یی خطاب به مقامات عالی رتبه و تمام پرسنل نظامی آمریکا، آنان را به عدم اطاعت از دستور حمله به ایران، فراخوانده اند ...

فارسی شده ی این نامه، همراه با اسامی امضاء کنندگان اوّلیّه، و بقیّه ی امضاء کنندگانِ تاکنونی آن، که توسط آقای محمدعلی اصفهانی ترجمه و در اختیار اخبار روز قرار گرفته است، در زیر آمده است:

به ایران حمله نکنید!

هر حمله ی «پیشگیرانه» ی آمریکا به ایران، غیرقانونی است. هر حمله ی «پیشگیرانه» ی آمریکا به ایران، جنایتکارانه است. ما شهروندان آمریکا، محترماً، از شما می خواهیم که در برابر هرگونه دستور حمله ی پیشگیرانه به ایرن، نافرمانی کنید. از حمله به ملّتی که هیچگونه خطر جدّی و یا فوری، برای ملّت آمریکا نیست. حمله به ایران، به یک ملّت مستقل و دارای حقّ حاکمیّت بر سرنوشت خویش، با هفتاد میلیون جمعیّت، جنایت است. جنایتی با ابعاد بزرگ. دلیل قانونی درخواست ما از شما پرنسیب های نورنبرگ است، که جزء قوانین آمریکا هم قرار گرفته اند و تصریح می کنند که:

«پرسنل نظامی، موظّفند که از فرامین غیر قانونی سرپیچی کنند.»

The Army Field Manual 27-10, sec. 609 and UCMJ, act. 92

مادّه ی ۹۲ -- كه پرنسیب های نورنبرگ را در خود جا داده است -- تصریح می کند: «یک فرمان عمومی، یا یک آیین نامه، فقط زمانی قانونی است که با قانون اساسی آمریکا در تناقض نباشد.» همه ی قرارداد های بین المللی که به وسیله ی آمریکا امضاء شده اند، جزئی از قوانین آمریکا به حساب می آیند. آمریکا قانون اساسی ي سازمان ملل متّحد را امضاء کرده است. بند چهارم مادّه ی ۲ این قانون می گوید:

«اعضای سازمان ملل متّحد، در روابط بین المللی خود، موظّفند که از توسّل به تهدید، و یا از به کار بردن زور، علیه تمامیّت ارضی، و یا علیه استقلال سیاسی هر دولتی خودداری کنند.»

با توجّه به این که ایران، به آمریکا حمله نکرده است، و با توجّه به این که آمریکا ملتزم به رعایت قانون اساسی سازمان ملل، و از امضاء کنندگان آن است: هرگونه حمله یی توسّط آمریکا به ایران، غیر قانونی خواهد بود. نه فقط از نظر قوانین بین المللی؛ بلکه همچنین از نظر قانون اساسی خود آمریکا، که قانون اساسی سازمان ملل را به عنوان قانون برتر، و برترین قانون، پذیرفته است. شما، وقتی که وارد ارتش شدید، سوگند وفاداری به این قانون یاد کردید. اطاعت کردن از فرامین دولتتان، و یا از فرامین فرماندهانتان، شما را از مسئولیّتی که در قبال قوانین بین المللی دارید، مبرّا نمی کند. بر مبنای پرنسیب های بین المللی، شاخته شده و تأیید شده و مصرّح در قانون اساسی «تریبونال نورنبرگ»، همکاری و همراهی در انجام یک جنایت جنگی، خود، جنایتی بین المللی به حساب می آید. زمینه ی بحث هیچ یک از اتّهامات دستگاه بوش به ایران، ثابت نشده است. نه ساختن بمب اتمی و نه کمک به مقاومت عراق در برابر آمریکا. این اتّهامات اگر، بر فرض، ثابت هم می شدند، باز هم نمی توانستند یک جنگ غیر قانونی را توجیه کنند و به آن مشروعیّت بخشند. حمله به ایران می تواند ارتش نیرومند ایران را به حمله به نیرو های آمریکایی مستقرّ در عراق تحریک کند. هزاران تن از سربازان آمریکایی می توانند کشته و یا اسیر شوند. حمله ی آمریکا به مراکز اتمی ایران، یعنی: مرگ ده ها هزار ایرانی بی گناه در پی تشعششات اتمی. مردم ایران، نفوذ بسیار اندکی بر حاکمان خود و توان ناچیزی در کنترل آنان دارند و در عین حال با حمله ی آمریکا به ایران باید رنج ودرد و محنت بسیار وحشتناکی را تحمّل کنند. بمباران هوایی ایران یعنی: تنبیه دسته جمعی یک ملّت. بمباران هوایی ایران یعنی: زیر پا گذاشتن کنوانسیون ژنو. بمباران هوایی ایران یعنی: کاشتن بذر کینه در نسل های آینده. کودکان، یک چهارم مردم کشور ایران را تشکیل می دهند. گذشته از همه ی این ها: ما از شما می خواهیم که به نتیجه ی کار در عراق نگاه کنید. کاری که محصول آن، فراهم آوردن و ساختن یک دلیل، یک علّت، یک توضیح، برای «جهادیست» ها شد. و این موضوع را خود سرویس های اطّلاعاتی آمریکا تأیید می کنند. چنین موقعیّتی، قبل از حمله به عراق وجود نداشت. باید که از روبرو، به این واقعیّت نگاه کنیم که استفاده ی جنون آمیز ما از راه حلّ نظامی، تا چه اندازه برای ما دشمن به وجود آورده است و تا به چه اندازه خانواده های آمریکایی را به خطر انداخته است. بدانید که شما با اطاعت از فرامین غیر قانونی، و یا با امضای این نامه، به استقبال خطر می روید. ما این درخواست را آگاهانه، و با اندیشیدن کامل به جوانب کار، امضاء کرده ایم و دیگران را به امضاء کردن این درخواست دعوت می کنیم. در حالی که می دانیم که برخلاف

First Amendment rights

می توانند ما را با استناد به

Remaining sections of the unconstitutional Espionage Act

یا چیز های دیگری از این نوع -- که همه برخلاف قانون اساسی آمریکا هستند -- دستگیر کنند، به زندان بیندازند و یا کار و شغلمان را از ما بگیرند و اجازه ی اشتغال به ما ندهند.

این دعوت همگانی از شما را، ما همچنین، با آگاهی از این انجام می دهیم که انتخابی که شما خواهید کرد، انتخابی آسان نخواهد بود:

ـ اگر شما از فرمان غیرقانونی حمله به ایران پیروی کنید، این امکان وجود خواهد داشت که به عنوان جنایتکاران جنگی، مورد تعقیب قرار بگیرید.

ـ اگر شما، از درخواست ما تبعیّت کنید، و آنچه را نوشته ایم به حساب بیاورید، و از فرمان غیرقانونی حمله به ایران، اطاعت نکنید، این امکان وجود خواهد داشت که به صورتی مغایر با قانون، به اتّهام «جنایت خیانت» تحت تعقیب حکومت آمریکا قرار بگیرید.

این امکان وجود خواهد داشت که شما را، بر خلاف قانون، به دادگاه های نظامی بکشانند و زندانی تان کنند.

برای کسب اطّلاعات بیشتر، و برای دسترسی به یک وکیل، با آدرس زیر تماس بگیرید:

The Central Committee for Conscientious Objectors, Courage to Resist, Center on Conscience and War , Military Law Task Force of the National Lawyers Guild 415-566-3732, or the GI Rights Hotline at 877-447-4487.)

مسؤولان سیاسی، غالباً می گویند که راه حلّ نظامی، با ید آخرین احتمال باشد. ما مصرّانه از شما می خواهیم که این ادّعای [دروغین و توجیه گرانه و فریبکارانه و آماده کننده ی افکار عمومی برای تجاوز نظامی] را به واقعیّت نزدیک کنید: با عدم اطاعت از دستور حمله به ایران.

ما به شما قول می دهیم که در آن صورت، از شما حمایت کنیم و به یاریتان بشتابیم. به خاطر حمایت از توده های مردم آمریکا. به خاطر حمایت از مردم عادّی و بی گناه یک سرزمین دیگر. آینده ی ما، آینده ی فرزندان ما، و آینده ی فرزندانِ ِ فرزندانِ ما، در دست های شماست. شما، دهشت و شناعت و قباحت جنگ را می شناسید. شما می توانید مانع جنگ شوید.

Daniel Ellsberg,

Thom Hartmann,

Rabbi Michael Lerner,

Rabbi Steven Jacobs,

Cynthia McKinney,

Willie Nelson,

Cindy Sheehan,

Norman Solomon,

Elizabeth de la Vega,

Gore Vidal,

Ann Wright,

*

James Abourezk, former U.S. Senator, (D) South Dakota Stacy Bannerman, Author, "When the War Came Home", Military Families Speak Out Charter Board member John Bonifaz, constitutional attorney and author of "Warrior-King : The Case for Impeaching George W. Bush." Amy Branham, Gold Star Mother of Sgt. Jeremy R. Smith, US Army Reserves, Nov. 1981-Feb. 2004 Blase Bonpane, Ph.d, Director OFFICE OF THE AMERICAS David Clennon, Actor/activist Tim Carpenter, Executive Director, Progressive Democrats of America Daniel Ellsberg, author of "Secrets : A Memoir of Vietnam and the Pentagon Papers." David Cobb, 2004 Green Party Presidential Candidate Jeff Cohen, author/media critic Elizabeth de la Vega, former federal prosecutor and author of U.S. v. George W. Bush Karen Dolan, Director, Cities for Progress/Cities for Peace Anne Feeney, activist/folksinger or Local 1000, AFM Mike Ferner, Navy corpsman ; Secretary, Veterans for Peace Bob Fertik, President Democrats.com Laura Flanders, Radio Host on Air America Bruce K. Gagnon, Coordinator Global Network Against Weapons & Nuclear Power in Space Lila Garrett, KPFK Host of "Connect the Dots" Liberty Godshall, writer, Defenders of Wildlife, Natural Resources Defense Council Hon. Jackie Goldberg, California Assembly Member (AD 45), retired. Kevin Alexander Gray, writer, and organizer with the Harriet Tubman Freedom House Project Representative Betty Hall, Hillsborough District 5, New Hampshire General Court David L. Harris, MD Tom Hayden Thom Hartmann, author and Air America radio host Valerie Heinonen, o.s.u., Ursulines of Tildonk for Justice and Peace Jenny Heinz , member of CodePink, member of Granny Peace Brigade Rabbi Steven Jacobs, Los Angeles Michael Jay, Steering Committee, Progressive Democrats of Los Angeles Charles Jenks, co-founder and editor of traprockpeace. org Justice Through Music Antonia Juhasz, author, The Bush Agenda : Invading the World, One Economy at a Time Jerry Kass, playwright and professor at Columbia University Dr, Nazir Khaja ,Chairman, Islamic Information Service, Los Angeles, CA. Mimi Kennedy, National Chair, Progressive Democrats of America Rabbi Michael Lerner, Editor, Tikkun and Chair, the Network of Spiritual Progressives Summer Lipford, Gold Star Mother,NC 28677 David Lindorff, Author, The Case for Impeachment Alice Lynn, Delegate, California Democratic Party (41st AD) Ben Manski, Executive Director, Liberty Tree Ray McGovern, Army infantry/intelligen ce officer, 1962-64 ; CIA analyst 1964-90. Cynthia Mckinney, former Congresswoman Barbara Mills-Bria, Be The Change-USA Bill Moyer, Executive Director, Backbone Campaign Willie Nelson, Entertainer, Peace Activist Annie Nelson, Sustainable Biodiesel/Peace Activist Honorable Eric Oemig - Washington State Senator Geov Parrish, Executive Director Peace Action of Washington Jacob Park, Founder, A28. Brad Parker, Officer of the Progressive Caucus of the California Democratic Party Bill Perry, Director, Delaware Valley Veterans For America Gareth Porter, investigative journalist and historian Marcus Raskin, member of National Security Council Staff under President Kennedy Dorothy Reik, President, Progressive Democrats of the Santa Monica Mountains Coleen Rowley, retired FBI Agent and former Chief Division Counsel of Minneapolis Division of the FBI Bill Scheurer, Editor, PeaceMajority Report Randi Scheurer, IL-Dist. 8, Congressional Candidate Cindy Sheehan, Gold Star Families for Peace Alice Slater, Abolition 2000 New York Norman Solomon, Author and syndicated columnist David Swanson, Afterdowningstreet. org John Stauber, Co-author, "Weapons of Mass Deception : The Uses of Propaganda in Bush’s War on Iraq" Jonathan Tasini, PDA NY Ethel Tobach, Ph. D., member of Psychologists for Social Responsibility Tina Richards CEO Grassroots Americaredith, Gold Star Mother, Proud Mom of Lt Ken Ballard- KIA 5.30.04 Gore Vidal, Author Marcy Winograd, President, Progressive Democrats of Los Angeles Ann Wright, US Army Colonel (Retired) and US diplomat who resigned in March, 2003 in opposition to the Iraq war. Kevin Zeese on behalf of Voters for Peace and Democracy Rising Velvet Revolution

يادداشت ويراستار

جمعه بيست و هفتم ِ مهرماه ١٣٨٦

ساعت ٣٠: ٢ پس از نيمروز به وقت ِ خاور ِ استراليا (= ٨ بامداد به وقت ِ تهران)

فراخوان ِ زير را مسعود لقمان هم اكنون از تهران به اين دفتر فرستاده و خبر از برگزاري ي همايش سزاواري براي نكوداشت ِ زنده ياد فريدون مُشيري شاعر معاصر داده است كه هشت ساعت و سي دقيقه ي ديگر، آغاز خواهدشد.

با سخنرانی ي: دکتر علیقلی محمودی بختیاری و دکتر حسین وحیدی

آدینه بيست و هفتم ِ مهرماه ١٣٨٦- ساعت ٣٠: ٤ پسین

نشانی:دبیرستان فیروز بهرام،خیابان جمهوری،پس از حافظ، خیابان میرزا کوچک خان
برگزارندگان: بنیاد جمشید و تارنمای چالدران

جمعه بيست و هفتم ِ مهرماه ١٣٨٦
(نوزدهم اكتبر ٢٠٠٧)

You can use any part of site's content as long as it is referenced to this site.
No need for permission to use the site as a link.


Copyright © 2005-2007. All rights reserved

حقوق تاریخی ایران در دریای مازندران (کاسپیان) دکتر هوشنگ طالع - عبدالله مرادعلی بیگیhttp://rouznamak.blogfa.com/post-162.aspx


٢. روزْنوشت‌هاي تازه‌ي ِ دكتر پرويز رجبي


ناتنی ها (٥٨-٦١)
بيست و دوم تا بيست و پنجم مهرماه ١٣٨٦


در اين نشاني، بخوانيد:
http://parvizrajabi.blogspot.com/


٣. نام ِ من بغداد است: بانگ ِ دلْخراش ِ ملّتي در زير ِ چنگال ِ تازشگران


در اين نشاني ببينيد و بشنويد:
http://www.youtube.com/watch?v=aiRugtbQGA8

"From Los Angeles with Love"
UCLA Students in Support of Iranian Students
inside IRAN
A dutch student at UCLA sings the Persian song,
"Yaar-e Dabestaani-ye Man"
This song has become the students' uprising trademark against the atrocities of the Islamic Republic occupiers of Iran

Listen here:

در نشاني ي ِ زير ببينيد و بشنويد:

دراين نشاني بيابيد و بشنويد:
http://sarapoem.persiangig.com/link7/eftekhri344.htm


٧ . پايگاهي بزرگ براي ِ شعر و موزيك ايران و جُزْايرانِ


در اين نشاني، بيابيد و برگزينيد و بخوانيد و بشنويد:
http://sarapoem.persiangig.com/

٨. فراخوان براي تدريس ِ زبان ِ فارسي و زبانْ‌شناسي‌ي ِ ِايراني در آمريكا


آقاي دكتر احمد كريمي حكّاك،* استاد ِ زبان و ادب فارسي در آمريكا، فراخواني را از سوي ِ انجمن ِ ميراث ِ فرهنگي‌ي ِ روشن، وابسته به مركز ايرانْ‌شناسي‌ي ِ دانشگاه واشنگتن در مريلند، به اين دفتر فرستاده‌است كه نشاني‌ي آن و راهنماي تماس با او را براي آگاهي‌ي ِ خواستاران، در پي مي‌آورم:http://www.languages.umd.edu/persian/

*Ahmad Karimi-Hakkak,

Director The Roshan Cultural Heritage Institute

Center for Persian Studies

1220 Jimenez Hall

University of Maryland College Park, MD 20742

USATEL: 301-405-3147FAX: 301-314-9752

٠۹ نگرشي به پايگاه ِ والاي ِ زبان ِ فارسي در يگانگي‌ي و پايداري‌ي ِ ملْي‌ي ِ ايرانيان و رفتار تازشگران ِ بدين پايگاه

فرهاد عرفانی - مزدک:
مشکل استعمار با زبان فارسی
http://www.maghalatemazdak.blogspot.com/

درخت ِ زبانهاي هندو- اروپايي

١٠. نگاهی به کتاب "روزها در راه" نوشته ی «شاهرخ مسکوب»

(فردوسي) ! همان نام باید که ماند بلند


م. الف. گوران

در اين نشاني بخوانيد:
http://www.akhbar-rooz.com/article.jsp?essayId=11749


١١. مروري كوتاه بر ساختار ِ شعر ِ فارسي‌ي ِ امروز در ايران و بيرون از آن

مجيد نفيسي در يكي از نشست‌هاي اخير ِ "كانون ِ سخن" در لُس آنجلس، با شناساندن ِ دو شاعر ِ ايراني ي تبعيدي، شهروز رشيد و شيدا محمّدي، بررسي‌ي ِ كوتاهي داشته است از چگونگي‌ي ِ شعر ِ امروز ِ فارسي در درونْ‌مرز و برونْ‌مرز و نكته‌هايي كليدي را يادآورشده است .
اينجا بشنوید


١٢. كليدي‌ مشكلْ‌گشا براي ِ شاهنامه‌پژوهي در شبكه‌ي ِ جهاني


دستْ‌اندركاران ِ تارنماي ِ «شاهنامه»، كاري شايسته و ارزشمند را عهده‌دارشده و متن ِ كامل ِ فرهنگ ِ واژه‌نامك، درباره‌ي ِ واژه‌هاي ِ دشوار ِ شاهنامه، اثر ِ هنرمند و پژوهنده‌ي نامدار ِ ميهنمان، زنده‌ياد عبدالحسين نوشين

را از آ تا ي، در ٣٧٩ صفحه و در٩ پرونده‌ي

PDF

در شبكه‌ي جهاني، به دوستداران ِ شاهنامه و خواستاران ِ راه‌يابي به هزارتوهاي ِ اين اثر ِ – به گفته‌ي ِ استاد دكتر جلال خالقي مطلق – "دشوار ِ آسانْ‌نما" پيشكش‌كرده‌اند.
با سپاس و آفرين بر آنان براي اين خدمت ِ سزاوار ِ فرهنگي، نشاني‌ي ِ پرونده‌هاي نُه‌گانه را در اين جا مي‌آورم:http://www.shahnameh.eu/noushin_0001.pdf
http://www.shahnameh.eu/noushin_0002.pdf
http://www.shahnameh.eu/noushin_0003.pdf
http://www.shahnameh.eu/noushin_0004.pdf
http://www.shahnameh.eu/noushin_0005.pdf
http://www.shahnameh.eu/noushin_0006.pdf
http://www.shahnameh.eu/noushin_0007.pdf
http://www.shahnameh.eu/noushin_0008.pdf
http://www.shahnameh.eu/noushin_0009.pdf


١٣. بخش ِ ديگري از پژوهشي در ادبيّات براي ِ شناخت ِ تاريخ


تاريخ در ادبيات* (٣) جُستاری از دکتر علی میرفطروس
بر سمرقند اگر بگذری ای بادِ سحر! ( بخش ۲)
http://rouznamak.blogfa.com/post-161.aspx


١٤. رسانه‌اي جهانْ‌شمول براي به كرسي نشاندن ِ حقّ‌هاي انساني‌ي ِ زنان ِ ايران

«تغيير براي برابري» نام تارنمايي است بازتاباننده‌ي ِ كوشش‌هاي ِ زنان ِ ايران.
http://www.wechange.info/

بانو نوشين شاهرخي:
http://www.shahrzadnews.org/article.php5?id=638
http://www.noufe.com/

١٦. دو فصل از مهاجرت، اثري از مجيد نفيسي


http://www.shahrvand.com/?c=117&a=1926


١٧. يادي از يك پژوهنده و كوشنده‌ي ِِ خدمتْ‌گزار ِ ايران


روزنامه‌ي اعتماد، در شماره‌ي ِ ١٥١٢، پنج‌شنبه، ١٩ مهر ١٣٨٦ خود، در زير ِ عنوان ِ تعیین کننده مرز ایران و عراق خاموش شد، خبر از درگذشت ِ دکتر مهدی انصاری آذربایجانی، يكي از خدمت‌گزاران ِ شايسته‌ي ايران و مؤلف ِ فرهنگ جغرافیایی ایران در ٢٥ جلد داده‌است كه در نيمه‌شب سوم مهرماه در تهران چشم از جهان فروبست.
اعتماد در اين گزارش و يادْكرد، به بزرگداشت ِ خدمت ِ ارزنده ي اين ايراني ي پژوهنده و كوشنده پرداخته و نوشته است:
«... دکتر مهدی انصاری آذربایجانی، ٥٥ سال پیش با هشت گروه ِ سه نفره به مدت ٢٥ سال متوالی با پای پیاده

یا سوار بر قاطر و اسب در بیابان‌ها، کوهستان‌ها و دشت های ایران برای اولین بار اقدام به تهیّۀ فرهنگ جغرافیایی کشور یعنی نام تمام آبادی ها با مختصات جغرافیایی و ارتفاع از سطح دریا، تعداد خانوار، دین، کار و پیشه از قبیل دامداری، کشت های دیم، آبی و کشاورزی، پوشش گیاهی و فرآورده های آنان با آب چشمه، چاه، قنات یا انهار، وضعیت جوی و امکانات تحصیلی و... کرد؛ وظیفه‌ای که هم اکنون چندین سازمان عریض و طویل با امکانات و تجهیزات پیشرفته مسؤولیت استمرار ِ آن را به عهده دارند...»
*
متن ِ كامل ِ اين مطلب را در نشاني‌ي ِ زير بخوانيد:
http://www.etemaad.com/Released/86-07-19/271.htm


١٨. بررسي و نقد ِ يك رُمان ِ تازه‌ي ِ ايراني به زبان ِ انگليسي

(Caspian Rain)‌

متن ِ نقد را در اين نشاني بخوانيد:

http://www.star-telegram.com/books/story/266913.htmsl
(از دوست ارجمند آقاي پيام جهانگيري كه نشاني‌هاي پيوند به درونْمايه‌هاي دو زيرْبخش ِ اخير را بدين دفتر فرستاد، سپاسگزارم.)


١٩. «حمله ي ِ احتمالی به ایران»: بحثي داغ در بریتانیکا


بريتانيکا، معروف‌ترين دانشنامه‌ي ِ انگليسی‌ي ِ جهان، در تارنماي ِ خود (http://www.britannica.com/ )

موضوع «حمله‌ي احتمالی به ايران» را با عنوان ِ «هدف: ايران؟» به بحث گذاشته و از چند نفر از نويسندگان و متخصّصان آمريکايی‌ي ِ مسايل ايران، دعوت کرده تا بين روزهای ۸ تا ۱۲ اکتبر در اين مورد مطلبی بنويسند
دنباله‌ي اين گزارش و نيز هفت گزارش و مطلب ديگر در همين زمينه را در نشاني‌ي زير بخوانيد:
http://www.radiofarda.com/Article/2007/10/13/f3-Iranattack.html


٢٠. خُنياگري ي ِ "پريسا" در كانون ِعشق (آرامگاه ِ خواجه ي ِ رندان ِ جهان)


در اين نشاني ببينيد و بشنويد:

http://www.youtube.com/watch?v=Cpt3v-q86qw&mode=related&search=


٢١. پي‌گيري‌ي ِ گفتمان ِ ملّي‌گرايي: نقدي بر يك گفتار


گفتار تيرداد بنكدار درباره‌ي ملّي‌گرايي (ناسيوناليسم) را پيشتر در اين تارنما بازْنشردادم. اكنون نقدي را كه بهرام روشن ضمير بر آن گفتار نوشته است، در اين جا مي‌آورم. در نشاني‌ي ِ زير، بخوانيد: http://www.rouznamak.blogfa.com/post-163.aspx


٢٢. بُنياد ِ ايراني‌ي ِ واژه‌ي ِعربي‌نماي ِ «عشق»: جُستاري ريشه‌شناختي از يك دانشمند ايراني

آقاي دكتر محمّد حيدري ملايري، استاد نِپاهِشگاه ِ (رصدخانه ي) پاريس گفتار پژوهشي ي ارزنده اي را در ريشه يابي ي واژه ي «عشق» و ريشه ي ايراني و اوستايي و سنسكريتِ آن، به دو زبان فارسي و انگليسي، به اين دفتر فرستاده اند كه نشاني ي پيوند بدان را با سپاس از ايشان، در اين جا مي آورم:
http://aramis.obspm.fr/~heydari/dictionary/esq_pers.html

٢٣. پنجره اي نوگشوده از گستره ي ادب و فرهنگ ِ امروز ِ ايران به فراخناي ِ جهان
با خشنودي خبريافتم كه تارنمايي به نام ِ
Glimmer In The Mist
(اخگر در مِه)

آغاز به كار كرده است. اين تارنما، ويژه ي نشر ِ ترجمه ي انگليسي ي دستْ آوردهاي ِ ادبي ي ِ ايرانيان امروز در شبكه ي جهاني است و از فهرست نامهاي دست اندركارانش مي توان دريافت كه كساني از هر دو نسل ِ سالخورده و جوان، دوش به دوش يكديگر، كوشندگان در راه تدوين و نشر ِ آنند و مي خواهند جاي ِ به ناروا خالي ي دستْ آوردهاي ادبي ي ايرانيان اين روزگار را در عرصه ي جهاني پركنند. همّت و پشتكار و پويايي، بدرقه ي راهشان باد!
پيشانه نوشت كوتاه؛ امّا گويا و شيواي اين پايگاه فرهنگي، چُنين است:

متن ِ اين تارنماي ارزشمند را در اين نشاني بنگريد:
http://www.mistyglimmer.com/default.asp


٢٤. پايگاه ِ والاي ِ زبان ِ فارسي از ديدگاه ِ همه‌ي ِ ايرانيان: گفتاري تحليلي

"زبان فارسي ستونِ فقراتِ يک ملت عظيم است."
دکتر غلام حسين ساعدي
الفباي شماره ي ٧ - چاپ پاريس

آذربايجان و زبان فارسي
( گناه زبان فارسي چيست؟)
محمد جلالي چيمه (م- سحر)


پرسشي است و شکوه اي که تو نيز همچون من با خويشتن تواني داشت. خاصه اگر اهل زبان باشي و از پيوندي که شاعران و نويسندگان با زبان دارند نصيبي برده باشي، اين پرسش را طرح خواهي کرد: گناه زبان فارسي چيست؟
خاصه، اگر، زبان فرهنگ و ادب و تاريخ کشورت را نشانه تيرهاي بي مهري يافته باشي. از سر درد و به ناگوارشکوه خواهي کرد، هنگامي که اين بي مهري از جانب دوستي و برادري بوده باشد و آنگاه که تير از کمان خودي رها شده باشد، يعني به هنگامي که تيشه خويش در کمين ريشه خويش ديده باشي!
و نخستين بار که از خود چنين پرسيدم؛ روزي بود از روزهاي دراز غربت، که در خانه دوستي با هموطني روبرو شدم و دريافتم که پس از سلامي که با او، گفتم و پاسخ کوتاهي که شنيدم، کلامي با من نگفت تا مبادا به فارسي سخني گفته باشد، در آنجا من از خود پرسيدم: براستي گناه زبان فارسي چيست؟
از آن پس نيز بارها اين پرسش را طرح کرده ام، به ويژه آنگاه که با برخي از هم ميهنان خود روبرو شده ام که متأسفانه تکيه بر قوميت را مُقدم بر ايرانيتِ خود شمرده اند و پرستشِ زبان ها و گويش هاي منطقه اي را در کشور ما تا به حدي رسانيده اند که متکلمين و گويندگان ايراني اين زبان ها را "ملَت" جداگانه اي اِنگاشته و مردم ايران را تنها بر مبناي گويش ها و زبان هاشان به "ملل" و "فِرَقِ" گوناگون تقسيم کرده و در برابر يکديگر قرار داده اند.
و امروز بار ديگر اين پرسش را با شما در ميان مي گذارم، نه از سر خشمي، يا مصلحتي، يا سياستي، که نه مصلحت انديش و نه سياست پيشه ام، بل از سر دردي که اهل درديم و بس.
پس چيست؟ براستي گناه اين زبان چيست؟
زباني که در دربار پادشاهان ترک باليد و رونق يافت، در خورد کدام بي مهري شماست؟ زباني که شاهنامه فردوسي اش و بوستان و گلستان سعدي اش و بسياري ديگر از آثار ارجمند ادبي، علمي، فلسفي، ديني اش به پادشاهي ترک هديه شده است، سزاوار کدام ناسپاسي ترکانه مي تواند بود؟ بنگريد، به تاريخ ادبيات اين زبان بنگريد،عظيم تر بخش آن در ستايش شاهان و سرهنگان و اميران و غلامان ترک است. بيش از هزار سال شاعران ايراني به اين زبان، در ستايش حکومتگران ترک سروده اند، و بسا بيش از بسياري از قطعه ها و قصيده و نيز غزل ها و رباعي هاي پارسي سرود ستايش سبکتگين و آلپتکين و محمود و مسعود و آلب ارسلان و طغرل و طغتگين و چغري و طغري و سلجوق و تگين و تموچين و هلاکو و سنقر و سلغُروخان و بک و خاقان و اتابک و تيموري و غوري و آق قويونلو و قره قويونلو صفوي و افشار و قاجار بوده است.
و نيز جائي براي پيراهن عثمان کردن از سلسله اخير که ترک تبار نبود نيز باقي نمانده است، زيرا ديدم و ديدند که اينجا نه شاهنامه اي در وجود آمد و نه بوستان و گلستاني به ثمر نشست، که ميراث عظيم شعر و ادب فارسي يادگار دوران هاي پيشين است. پس بهانه ها را کوتاه تر کنيم و از خود بپرسيم: به راستي گناه اين زبان چيست؟ که در طول بيش از هزار سال در ستايش و نيز در سايه حمايت سلسله هاي ترک تبار باليد و رونق يافت؟ و چه بسيار بودند از اين شاهان و اميران، که اگر ذوقي داشتند، خود به زبان فارسي مي سرودند. گناه اين زبان چيست که تقريبا همه مفاخر بزرگ ادبي، فرهنگي، تاريخي، فلسفي که شما آنان را آذربايجاني مي دانيد، شاهکاريشان را، در اين زبان آفريده اند و اينچنين به سهم خود در اعتلاي اين زبان کوشيده اند؟ چگونه است که شما نظامي و خاقاني و قطران و صائب و شهريار را که از شاعران بزرگ ايرانند و از اران و آذربايجان برخاسته اند از آن خود مي دانيد اما، حاصل رنج و ميراث بزرگ فرهنگي و ادبي آنان را به بي مهري مي نگريد. از حکماي ارجمندي همچون سهروردي به نيکي ياد مي کنيد و او را از آن خود مي شماريد، اما بياد نمي آوريد که فلسفه اشراق او احياي حکمت باستاني ايران بود.
از بابک خرمدين به حرمت سخن مي گوئيد و با شوق و شور از او نام مي بريد و بپاس آنکه از آذربايجان برخاسته بود، فرزندان خود را به ياد او بابک نام مي نهيد، اما در عين حال فراموش مي کنيد که بابک مزدکي بود و ايراني بود و بيش از بيست سال در برابر سيطره خلفاي عرب درايستاد و جنبش هاي مردمي ايران را در آذربايجان راهبري کرد؟ راستي را، چگونه مي توان به ستار و باقر و ثقةالاسلام و خياباني باليد، و آخوندزاده و صابر و ميرزايوسف تبريزي و ميرزا آقا تبريزي و مشيرالدوله پيرنيا و مستشارالدوله و بسياران ديگر را که فهرست نامشان به صد دفتر نشايد برشمرد، از مفاخر قومي و ولايتي خود دانست، اما آرزوهاي نيک خواهانه آنان را به خُردي نگريست و به رنج هائي که بردند و خون دل هائي که در راه آزادي مردم ايران خوردند، به ديده اعتنا ننگريست؟ به راستي چگونه مي توان اين بزرگان را بزرگ انگاشت و صالح انگاشت و خودي انگاشت، اما افکار آنان و آمال آنان را از آن خود ندانست؟ اين بزرگان و نيکان و صالحان، بي حاصل رنج و ميراث بزرگي که در همه زمينه ها از براي ما ايرانيان بيادگار نهاده اند چگونه مايه فخر و مباهات شما توانند بود؟ چنانچه خداي ناخواسته، اينان را که از مردان بزرگ سرزمين ما هستند، تنها به گناه آنکه در مقام فرهنگسازان ايراني همه نبوغ خود را به زبان فارسي بخشيده اند و در قلمرو اين زبان به اعتلاي فرهنگي، ادبي، فلسفي اجتماعي و سياسي جامعه خود کوشيده اند، در حاشيه قرار دهيد، آنوقت از آذربايجاني که اينهمه عزيزش مي داريد و هويتي جدا از پيکرۀ بزرگ ايران براي او تصور مي کنيد، چه چيزي باقي خواهد ماند؟ از اين سپس به کدام يک از مفاخر قومي خود خواهيد باليد؟ به کدام يک از شخصيت هاي فرهنگي، هنري، سياسي يا تاريخي خود مباهات خواهيد کرد؟ راستي را چگونه مي شود که پيکره نظامي را از طلا ريخت و در شهر گنجه از براي او زيارتگاه ساخت، اما به آثار او و به زبان او مهر و دوستي نورزيد؟ نظامي بيروني از آثارش چيست به جز مشتي خاک و يک مقبره؟ به راستي از شهريار تبريزي، بيرون از ديوان فارسي هزار صفحه اي اش و بيرون از غزل هاي ناب و دلنشيني که او را در کنار سعدي و حافظ قرار داده است، چه بر جاي خواهد ماند؟ و ديگر اينکه براستي، اگر در وجود شهريارِ غزل معاصر فارسي، ذره اي بي مهري و يا زبانم لال، کمترين کينه اي از آنگونه که ديگران در دل گروه اندکي از ايرانيان نسبت به زبان فارسي برانگيخته اند، راه يافته بود، در اينصورت آيا او به سرودن حتي يک بيت از آنهمه شعرهاي زيبا توانا مي بود؟ پس چگونه مي توان شهريار را عزيز داشت اما زباني که او وجود خويش و انديشه خويش و درد و رنج و عشق و عواطف خويش را در آن بيان کرده است، دوست نداشت؟
مي شنوم گاه، که از پان فارسي سخن مي گوئيد، از شوينيسم فارس شکوه مي کنيد! کدام فارس؟ کدام پان؟ کدام شوينيسم؟ اگر منظور شما از شوينيست فارس آنهايند که "به پارسي سخن مي رانند" يا از زبان فارسي دفاع مي کنند، هيچ مي دانيد که بر آنان چه تهمت ناسزاواري روا مي داريد؟
بيادآريد که اين زبان ارث پدر هيچ يک از ايرانيان نيست. خواه آذري باشند يا شيرازي، کُرد باشند يا لُر، يا اصفهاني و خوزي و بلوچ. باري همه ايرانيان در ساختن و آفرينش هاي فرهنگي – ادبي اين زبان مشارکت داشته اند و سهيم اند و در اين ميان سهم آنان که از ارّان و آذربايجان برخاسته اند اندک نيست. نظامي را بياد آوريد، مزار او در گنجه است و آثار او در سراسر ايران پراکنده است خاقاني در شروان است و شمس از تبريز بود و صائب و شهريار و ساعدي و بسياران ديگر نيز. پس من که زبان مادريم پارسي است، چگونه بيش از تو هموطنم، که زبان مادريت آذري است نسبت به اين زبان مدعي ارث و ميراث توانم شد؟ من چگونه بيش از تو بر زباني ادعاي مالکيت کنم که طوطيان پارسي گويش از تبريز به بنگاله و هند رفته اند و
جلال الدين بلخي، اين شيفته شمس تبريزش، ملاي روم و مِولاناي ترکيه امروزي است؟ من چگونه بيش از تو ارث و ميراث از زباني طلب کنم، که پادشاهان ترک رواجش داده اند و بخش اعظم آثار ادبي اش پيشکش به آنها يا در ستايش از آنان است؟ و نيز خالي از معنايي نيست که انديشمنداني همچون آخوندزاده، طالبوف تبريزي و ميرزا آقا تبريزي، پيرنيا، رشديه، کسروي و پورداود که از نخستين طرح کنندگان و آورندگان انديشه هاي جديد درباره مليت، ايرانيت، دولت ملي، احياي عظمت پيشين، و نيز زبان فارسي و آموزش فراگير ملي در ايران هستند، غالبا آذربايجاني يا آذري نسب بودند. پس چگونه تهمت پان فارسي يا شوينيست فارس بيش از تو برازنده من تواند بود؟ اما اگر خداي ناخواسته در پسِ ضمير خويش به نژاد و خون تکيه زني و خود را از تخمه حکومتگران و سرهنگان و غازيان و اميران ترک پنداري، آنگاه من به تلخي با تو خواهم گفت، باري بدان و آگاه باش که سهم پدران و تبار تو در اين زبان از پدران و تبار من بيشتر بوده است، زيرا پدران من رعاياي پدران تو شدند و خراج گزار و يا سپاهي پدران تو بودند و يا از کله هاي آنان منارهاي پدران تو ساخته مي شد.
با اينهمه اين حاکمان قدرقدرت قوي شوکت اعلي مرتبت، هيچ و هرگز با اين زبان دشمني نکردند. به اين زبان ستوده شدند، و از اين زبان مشروعيت يافتند و پايه هاي حکومتشان را استوار کردند. اما نه، اين که گفتم بيش از مثالِ آغشته به طنزي سياه نبود. نه، آن حاکمان هم پدران تو نبودند. پدران تو نيز همانا پدران من بودند و سرگذشت آنان يکي بود و سرنوشتي يگانه يافتند، با هم زيستند، با هم عاطفه ورزيدند، با هم به ديني اعتقاد يافتند، باهم در جنگها به قتل رسيدند، با هم در ترانه هاي روستايي من يا باياتي هاي تو و در نواي ني من يا در ساز تو به نغمه هاي بيات شيراز و بيات ترک و اصفهان و شوشتري و سه گاه قفقازي و ديلمان گريستند، و ابراز عشق کردند و با هم در مينياتورها نقش هاي شگفت آفريدند و گج بُر و کاشي گر شدند و با هم نستعليق و نسخ و شکسته و تعليق نوشتند و با هم شعر سرودند و تاريخ نگاشتند و حکمت آموختند و با هم ملا و مکتبي و تعزيه خوان و اديب و پهلوان و جهانگرد شدند و با هم طغيان کردند و آزادي خواستند. کوتاه سخن، آنکه، با هم زيستند و با هم مردند و هرگز و هيچگاه در ذهن هيچيک از آنان اين انديشه نابرادرانه شگفت انگيز خطور نکرد که: زبان فارسي از من نيست. آنان اين زبان را که خود آفريده بودند و ميراث مشترکشان بود همواره از آن خود مي دانستند و بود و بود وبود، تا رسيد به افسانه پردازي ها و هويت تراشي ها و تاريخ سازي هاي دشمنان تاريخي ايران. تا رسيد به بازماندگان تزارها و بدبختانه اين بار در جلوه اي مردم فريب و رنگ آميز و جهان فريب. در جامه مذهب جهاني کارگراني که کعبه آنرا در تزارستان برپا داشته بودند. نيرنگ تزاري اين بار جامه اردوگاه خلق ها پوشيد و تفرقه افکند و هويت ساخت، تاريخ آذربايجان نگاشت، هويت آذري ساخت، تاريخ تاجيکستان و هويت اُزبکستان تراشيد و افسانه خلق هاي خاور پرداخت.


و چنين بود که نظامي در فرهنگنامه هاي دست ساخته آنان همچون حسين بن منصور حلاج که به افتخار رهبري طبقات ستمکش خلق هاي خاور نائل شده بود، فيلسوف ماترياليست خلق هاي خاور ناميده شد! اما، هرگز در شرح حال وي کلامي درباره اينکه او به فارسي سرود و شيرين او به زبان فارسي برکُشته فرهاد ناليد و مجنون او به زبان فارسي صبا را پيغامگزارِ عشق ليلي کرد، و پنج گنج او پنج گنچ پارسي بود، سخني نرفت. بيش از هفتاد سال خاقاني شرواني شاعر خلق هاي ستمکش خاور خوانده شد اما در فرهنگ پرداخته هاي آنان سخني درباره آنکه او به فارسي بر ويرانه هاي مدائن گريست و برشکوه و شوکت برباد رفته ديرين ايران زاري کرد، سخني به ميان نيامد. و چنين بود که هويتي در برابر هويتي قد برافراشت و تاريخي در برابر تاريخي و زباني در برابر زباني درايستاد تا بساط سلطه گسترده تر تداوم يابد و زور و نيروي قدرتي بزرگ، با همه توان تاريخ تراشي بين المللي اش و هويت سازي جهانگيرش و آکادميسين هاي رسمي و حزبي و امنيتي اش کارکرد و کرد و کرد، تا شد آنچه شد. پس بنگريم و باز بنگريم به آنچه مي انديشيم.
به خاستگاه و آبشخور انديشه هاي خود بنگريم و باز بنگريم تا مبادا از زبان دشمن سخن گفته باشيم! و مبادا آنکه بيرق آرزوهائي را که همواره بر شانه هاي زخمي بزرگان ياد شده سرزمين ما برده مي شد به کناري بيفکنيم و ني سواري ميدان باقرف ها و غلام يحيي ها پيشه کنيم! تا مبادا آن برادري که پدران ما به يکديگر مي ورزيدند، از ميان ما که امروزه در اين آشوب هاي بنيان کن خانگي و جهاني به برادري هاي بزرگتر و استوارتري نيازمنديم رخت بربندد و هريک از ما يوسف خود را به زر ناسَره بفروشيم.
مبادا برادران! هرگز چنين مبادا!
باري، پس با تو مي گويم
درياب گوهري که ترا نيست
کم گير باوري که ترا هست

محمد جلالي چيمه (م-سحر)
پاريس 21/2/1992


و اما بعد (...):
اين مطلب درست ١٣ سال پيش نوشته شد و نخستين بار در نشريه اجتماعي، فرهنگي، سياسي "اختر" چاپ پاريس انتشار يافت و سپس در مجله "راه آزادي" از انتشارات "حزب دموکراتيک مردم ايران" انتشار مجدد يافت و نشريه فرهنگي – ادبي "ايران نامه" چاپ آمريکا نيز آن را حروف چيني کرد، اما در لحظات نهايي، به دليل آنکه قبلا به چاپ رسيده بوده است، از نشر مجدد آن صرف نظر کرد و زحمت حک و ويرايش آن بر دوش دوست و استاد ارجمند آقاي شاهرخ مسکوب باقي ماند!
اکنون بار ديگر برخي از دوستان به جد از من خواستند که اين نوشته تجديد چاپ شود، زيرا چنانکه دليل مي آورند، موضوع و مضمون آن همچنان به اهميت خود باقي است و گويا تحولات سياسي و منطقه اي سال هاي اخير در دو کشور همسايه ما عراق و افغانستان، نغمه هاي شوم کُهن را نيرو و توان جديدي بخشيد، به ويژه آنکه، کژبيني و کژآئيني و کژانديشي هاي حکومتگران ناشايست و نابايست کشور ما، وضعيت مصيبت باري آفريده که ملت و کشور ما را بار ديگر در چنبره بدخواهي ها و بدسُگالي هاي نيروهاي منطقه اي و جهاني گرفتار کرده است.
از اين رو درخواست اين دوستان را ناديده نمي توان گرفت، اما همراه با چاپ مجدد آن، از بيان اين مطلب ناگزيرم که، حق تکلم و خواند و نوشت و نشر به زبان ها و گويش هاي متنوع ايران را نمي شايد و نمي بايد ناديده انگاشت. حقيقت آن است که در ميان خواستاران و مدافعان اين حق، بسياري از ايرانيان هستند که در آزادي خواهي و ايران دوستي و ميهن پرستي آنان شبهه و ترديدي نمي توان داشت و من، خود، دوستان و برادراني در ميان آنان دارم که حشر و نشر و همدلي و هم سخني با ايشان، اين حقيقت را بر من مسلم داشته است
بنابراين تکيه بر اهميت زبان فارسي به عنوان زبان مشترک و زبان ملي ايرانيان، نبايد ما را به افکاري رهنمون شود که از اهميت و ارزش ديگر زبان ها و گويش هاي رايج در کشور خود غافل شويم و آنها را بخشي از ميراث معنوي و فرهنگي سرزمين خود محسوب نداريم.
نويسنده اين اسطوره، آرزومند آن است که به يمن آزادي و دموکراسي در ايران فردا، شرايطي فراهم گردد که مردم اين سرزمين، ضمن حراست و کوشش در راه اعتلاي زبان فارسي- به عنوان ميراث مشترک و زبان ملي و سراسري ايران – بتوانند در راه رُشد و اعتلاي زبان ها و گويش هاي ديگر خود نيز، آزادانه و به دلخواه بکوشند و کودکان کشور ما در همه ايالات و ولايات خود، بتوانند آزادانه به زبان هاي مادري خود تکلم کنند، آزادانه بنويسند و آزادانه نشر دهند، زيرا در جامعه دموکراتيک ايران فردا، رُشد زبان هاي ايراني به منزله رُشد فرهنگ ايران در همه ابعاد و جلوه هاي متنوع و رنگارنگ آن است.
پس اميدوار و کوشنده در فراهم ساختن شرايط و موقعيتي براي کشور خود باشيم که زبان ها و گويش ها به رُشد و خلاقيت آزاد ادبي و ذوقي خود توانا گردند و شُعب و شاخه هاي گوناگون هنر و فولکلور و آداب و آئين هاي زيباي ملي و مردمي در سراسر ايران، بي مانع و رادعي به بيان و بازتوليد و تعالي خود قادر شوند و داد و ستد جلوه هاي متنوع فرهنگ در ايران، به آفرينش جمال و آزادي بيانجامد و بدين گونه دشمنان وحدت و سعادت سرزمين ما ايران براي هميشه نوميد گردند.
با اين وجود، مي بايد تأکيد کنم که: اين خواسته هاي مشروع و برحق به شرطي تحقق پذيرند که خواستاران و مطالبه کنندگان، استيفاي آنها را مقدم بر استقرار آزادي و دموکراسي در ايران نيانگارند، چراکه تحقق چنين حقي، تنها در جامعه اي آزاد و دموکراتيک ميسر خواهد بود.
يعني جامعه اي که در آن، همه نظرات و انديشه ها، در کمال آزادي با يکديگر برخورد خواهند کرد و پيچيدگي هاي امور مربوط به نظام اداري کشور و سيستم آموزشي و روان شناسي تعليم و تربيت کودکان (و...)، به کوشش کارشناسان و روشنگران خردمند و کاردان، به وضوح طرح و بررسي خواند شد و آحاد مردم کشور با آگاهي کامل درباره چند و چون مشکلات، قضاوت خواند کرد و در مورد ابعاد مختلف زندگي اجتماعي و فرهنگي و سيستم اداري کشور خود به شيوه مرسوم کشورهاي پيشرفته و دموکراتيک، آزادانه اظهار رأي خواهند کرد و همراه با شناخت کافي و وافي به تمييز سره از ناسره و درست از نادرست خواهند پرداخت و سرنوشت خود را رقم خواهند زد.
بنابراين نخست مي بايد براي تحقق دموکراسي در ايران کوشيد چراکه به قول مولانا جلال الدين:
چونکه صد آمد، نود هم پيش ماست!
به اميد آن روز
محمد جلالي چيمه (م- سحر)
مونترال 20/2/2005
Asr-e-Now

جمعه بيستم ِ مهرماه ١٣٨٦
(دوازدهم اكتبر ٢٠٠٧)


گفتاوَرد از داده هاي اين تارنما بي هيچ گونه ديگرگون گرداني ي متن و با يادكرد از خاستگاه، آزادست.

كتاب "‌معمّای ِ ايرانی" به قلم کنت پولاک در امريكا انتشار يافت، ومدتی پس از انتشار آن - با نامه رسمی ناشر و موافقت مؤلّف – توسّط عرفان قانعی فرد به فارسی برگردانده شد. امّا از سال ١٣٨٤ تا کنون از اداره کتاب وزارت ارشاد اسلامی تهران مجوّز نشر دریافت نکرده و گاه به صورت پراکنده در نشریات داخل و خارج از کشور بازتاب یافته است و هم اکنون بدون توجّه به نظر و نوع ِ دید ِ نویسنده و بی هیچ تغییری در متن کتاب، صرفاً با حذف پاورقی های مؤلّف و توضیح های مترجم ، در این وبلاگ می آید. امّا از آنجا که این کتاب اهمیّت زیادی دارد و به بررسی وضعیّت ایران معاصر و نزاعهای سیاسی می‌پردازد ، حیف است که در انبار ارشاد خاک بخورد .ترجمه‌ی این کتاب را فصل به فصل می‌توانید در این وبلاگ دنبال کنید.
http://persianpuzzle.blogfa.com/
این وبلاگ به انتشار اینترنتی " ترجمه ي بدون ویرایش" این کتاب اختصاص یافته است تا هموطنان ارجمند به مطالعه آن بپردازند

*
]افزوده‌ي ِ ويراستار- نتيجه‌ي ِعملي: «چو سانسور بندد به رويَت دري / ترا وب گشايد در ِ ديگري[.»


٤. گفتاري كليدي و روشنگر و رهنمون درباره ي ِ دو گونه ملّت گرايي


ناسیونالیسم پیشرو و ناسیونالیسم افیونی ( جستاری از تیرداد بنکدار )
http://www.rouznamak.blogfa.com/post-157.aspx


٥. نقش ِ طنز در شعر ِ حافظ: پژوهشي خواندني و آموزنده از دكتر م. ر. شفيعي كدكني

پيام استاد دكتر جلال خالقي مطلق

نشست سی ام شاهنامه پژوهي در شبكۀ جهاني در تاریخ جمعه، سیزدهم مهرهزاروسیصدوهشتادوشش برابر با پنجم اکتبر دو هزار و هفت در تارنماي كتابخانۀ گويا برگزار گردید. متنِ ضبط شدۀ گفت و شنودهاي نشست سی ام را مي توانيد در اينجا بشنویدنشست سی و یکم شاهنامه پژوهي در شبكۀ جهاني را در تاریخ جمعه، چهارم آبان هزاروسیصدوهشتادوشش برابر با بیست وششم اکتبر دو هزار و هفت از ساعت هشت و سی دقیقه شب به وقت سیدنی، برابر با دو پس از نیمروز به وقت ایران آغاز می کنیم. در این نشست بخشهای زوتهماسب و گرشاسب مورد بحث خواهد بود. برای شرکت در این نشستها، هیچ گونه محدودیّتی وجود ندارد. لطفأ توجه فرمایید که نشست آینده با استفاده از برنامۀ اینسپیک برگزار خواهد شد. اینسپیک را از اینجا دانلود کنید وراهنمای ورود به اتاق شاهنامه پژوهی را در اینجا ببینید


شاهنامۀ فردوسی در کتابخانۀ گویا

فهرست نام نویسندگان و شعرا در کتابخانۀ گویا

فهرست نام آثار موجود در کتابخانۀ گویا

Labels: شاهنامه


٨. «مرغ ِ سحر»: استاد لطفي و هنگامه اخوان + چند برنامه‌ي ِ ديگر ازِ لطفي و ديگران‌


در نشاني‌ي ِ زير ببينيد و بشنويد:

«نباشد از بلاي ِ جنگ، صَعب‌تر!»
(ملك الشّعرا بهار)

در اين نشاني، بخوانيد:

در اين نشاني بخوانيد:
http://www.akhbar-rooz.com/article.jsp?essayId=11611


١٥. آشنايي با يك خواننده ي ايراني در فرانسه: گفت و شنود با دريا دادوَر

همراه با مجموعه اي از گزارش هاي فرهنگي و هنري، نمونه‌هايي از آوازخواني‌ي اين هنرمند را در اين نشاني ببينيد و بشنويد:

Concert
15 October 2007, 7.30pmBarbican Hall, Barbican Centre, Silk Street , London EC2Y 8DSA cycle of Rumi's poetry sung by the great Iranian classical singer Shahram Nazeri, created and composed by Hafez Nazeri, featuring the Rumi Ensemble.

http://www.iranheritage.com/

در اين نشاني ببينيد و بشنويد:
http://www.voanews.com/persian/roundtableram.cfm?CFID=141141223&CFTOKEN=60242602

در پي ِ نشر ِ درآمدهاي ويژه ي جشن مهرگان در اين هفته، امروز آقاي مازيار قوي دل از تارنماي ِ شاهنامه و ايران، نشاني ي پيوند به سخنزاني ي تلويزيوني ي دكترعلي اكبر جعفري را به اين دفتر فرستاده است كه با سپاس از او، در اين پيوست مي آورم.

سخنرانی دکتر جعفری در تلويزيون پارس درباره مهرگان

يادداشت ويراستار

شنبه چهاردهم ِ مهرماه ١٣٨٦

(ششم اكتبر ٢٠٠٧)

پس از نشر ِ دهمين هفته نامه -- كه نخستين زيرْبخش ِ آن ويژه ي جشن ِ مهرگان است -- گفتار ِ ارزنده و آگاهاننده اي از دوست ِ دانشور ِ پژوهنده ام آقاي دكتر تورج پارسي به اين دفتر رسيد كه دريغم آمد آن را بازْ نشر ندهم و همگاني نكنم. پس، متن ِ آن را با سپاس ِ فراوان از ايشان، در اين پيوست مي آورم.

تورج پارسى

بگشاييم کفتران را بال
بفروزيم شعله بر سر کوه
بسراييم شادمانه سرود
وينچنين با هزار گونه شکوه
مهرگان را به پيشباز رويم . ( ه. ا. سايه)

مهر يا ميترا نامى است با آيين و ماندگار تاريخ . دوستى و پيمان معنا وخويشكارى اين واژه است . از سويى ايزد روشنايى و فروغ است. در اوستا و ويد هندوان ميترا خدايي آريايي است يعنى پيش از دين زرتشت صاحب قلمروى بوده است اما در دين زرتشتى -- اوستاى ِ پسين -- به دليل سنّت گرايى جامعه با رنگ و بوى زرتشتي به صحنه بازمى گردد و رخت ِِ فرشته مى پوشد. در گات ها -- كه كلام آهنگين زرتشت است -- يك بار ميثره

(mithre)

آورده شده كه به چَم ِ خويشكارى و پيمان است . در خُرده اوستا نيز دومين نيايش از پنج نيايش، مهرنيايش نام دارد كه فراگير ِ هفده بند است. مهر نيايش را زرتشتيان هر روز در سه گاه ِ بامداد، نيمروز و پسين، پس از خورشيد نيايش مى خوانند. نيايشگاه زرتشتيان نيز در ِ مهر نام دارد.

نخستين بار نام مهر در سنگْ نوشته ى اردشير هخامنشى يا ارت خشثر يعنى نهمين پادشاه از اين سلسله، در سنگْ نوشته ى همدان آورده شده كه البته همراه با اهوره مزدا و اناهيتاست :
اين اپدانه را به خواست اهورامزدا ، اناهيتا و ميثره ما ساختيم.
اردشير سوم دهمين پادشاه هخامنشى و فرزند اردشير دوم نيزنام مهر يا ميثره رادر سنگْ نوشته ى تخت جمشيد آورده است :

اهوره مزدا و ميثره مرا بپايند.

در مجموع، در هر دو دوره، نام ميثره پنج بار در سنگْ نوشته ها آمده است.

يشت دهم اوستا با سى و پنج كرده و ۱۴۶ بند به نام مهريشت است اين يشت پس از فروردين يشت
بلندترين يشت به شمارمي آيد. در اين يشت ، مهر -- كه قلمروى بيكرانه دارد -- به صفاتى همچون فراخْ چراگاه ژرف بين، نيرومندترين آفريدگان، داناى ِ تواناى ِ نافريفتنى، زبان آور ِ هزار گوش و ده هزار چشم كه سوار بر اسبان سپيد است، وصف شده است. او نگهبان پيمان است و به همين دليل هرگز خواب به چشم او نيايد؛ چون آگاه است كه " مهرْ دروج يا پيمانْ شكن، سراسر كشور را خراب كند" ؛ امّا آيين، براى اعتبار بخشى هر چه بيشتر به پيمان، به عنوان يك اصل تعيين كننده، حتا " پيمان شكنى با دروند را جايز نمى داند. در كرده ي يكم، بند ۲ مهريشت مي خوانيم:

درفرهنگ ايرانى يك نكته ى ظريف هست و آن به هم آميختگى استوره و تاريخ است كه همچون دو شاخه ى رودخانه در يك نقطه به هم مى پيوندند و شطّى پرخروش را مى آفرينند. خويشكارى انسان چنين امتزاجى را سامان مى بخشد و بى گمان، انسان با بهره گيرى از خِرَد و آزادى ي ِ گزينش، به چنين اصلى مى رسد و در صحنه ى زندگى، اوراق تاريخ آنرا مى نماياند كه بايد با منش نيك وسرود نوآيين خواستار اشه باشد . انسان در ميدان عملى باور، دروج را به دست اشه مى سپارد تا با گفتارو آموزش پاك شود. اين چنين بايد دروندان را شكست داد و فريب شان را خنثى كرد يا به گفته ى چينيان: " به جاى لعنت بر تاريكى ، شمعى روشن كن!"
صداى مهر در ميدان عملى زندگى همچون نمايشنامه هاى يونانى نيازمند به همْ سرايى يا آرى ي ِ مردمان است؛ چرا كه گام هاى گفتارى و كردارى ي ِ همْ سرايان تعيين كننده است. در راستاى تاريخ تمام اين تلاش ها و پيكار ها درواقع، به خاطر ِ نگاهداشت ِ فضيلت انسان است كه حق آشكارو مسلم طبيعى اوست. گويي زال نيز در اين مهم با اين قلم هم صداست كه به رستم مى گويد:
"،همانا كه از بهر اين روزگار
ترا پرورانيد پروردگار."
بنا به گواهى ي ِ تاريخ، سرانجام آيين ِ مهر ِ " فراخ چراگاه ، ژرف بين ،نيرومندترين آفريدگان، داناى ِ تواناى ِ نافريفتنى ، زبانْ آور ِ هزارْگوش و ده هزارْ چشم كه سوار بر اسبان سپيد است "، جهان را درنورديد و كيشي جهانى شد.

درسالْ شمار ِ ايرانى، روزها هر كدام نامى دارند روز شانزدهم هر ماه و ماه هفتم سال به نام مهر، ايزد ِ پيمان، دشمن دروغ و دروغگو است تا يادآور آن گردد كه چشمان وجدان رابايد باز نگهداشت تا مهرْدروج يا پيمانْ شكن سراسر كشور را خراب نكند !
چون روز و ماه همْ خوان شوند، آن را جشن مي گيرند تا اعتبار چنين انديشه اى را در راستاى تاريخ ارج- بگذارند. مهرگان يا ميتراكانا شش روز به درازا مى كشيد يعنى از مهر روز تا رام روز كه نخستين روز مهرگان همگانى و روز فرجامين جشن ِ مهرگان ِ ويژه نام داشت . اگر نوروز، نام جمشيد را بر پيشانى دارد، مهرگان نيزنام فريدون را دارد . البته در اين جا اين نكته را بايد يادآور شد كه شناخت انسان نسبت به تغييرهاي زمانى يا تغيير فصل ها ، شب روز و ... ريشه ي اصلى ي ِ بيشتر ِ جشن هاى ايرانى است و در نتيجه، رابطه اى تنگاتنگ با كار و طبيعت دارند.
ونديداد، فرگرد نخست، بندهاى دو و سه از مدّت تابستان دوماهه و زمستان ده ماهه حكايت مى كند و شايد اين مربوط مى شود به دوران پيش از كوچ هندو-اروپاييان. در سرزمين اسكانديناوى هم در زمانى دور، سال را به تابستان دو ماهه و زمستان ده ماهه بخش مى كردند. پس تر با سال شمارى روبرو مى شويم كه سال را به زمستان پنج ماهه و تابستان هفت ماهه، بخش مي كند و در تغيير فرجامين به چهار فصل بهار، تابستان و پاييز و زمستان مى رسيم . نقطه هاى آغازين ِ سال، نوروز و مهرگان هستند. به گواهى ي ِ تاريخ، آثار مهرگانى در روستاهاى ايران هم چنان دست نخورده مانده اند به اين معنا كه شايد حلقه هاى گم شده ي آيين ها، موسيقى و رقص و ... يا ديگر ميراث هاى دور دست تاريخ را در آن جا بتوان يافت.

گواه در اين راستا، گزارش هايي است كه درباره مهرگان در نوشته ى پيشين خود زير عنوان ِ نگاهى ديگر به
مهر و ميتراييسم آورده ام . در آن مقاله از آيين مهرگانى در روستاهاى گوران، قلخانى و كوه پايه هاى دالاهو، بهبهان و جاماز كردستان ياد شد. در اين جا گزارشى از روستاهاى گيلان و مازندران آورده مي شود كه اميد است پژوهندگان مردم شناسى، درهاي ِ گنجينه ي اين ميراث فرهنگي را به روى همگان باز نمايند.
زمان همه اين جشنها مصادف است با پايان فصل برداشت محصولات کشاورزی. در واقع اين جشنها، مراسم ِ سپاسگزاری از ايزد ِ مهر و بار آوری است که ياور ِ چند هزارساله ی دهقانان در امر ِ کاشت و داشت و برداشت می باشد. در بسياری از روستاهای گيلان و مازندران جشن خرمن در اين ايام برگزار می شود. در توسکامحله ي قاسم آباد در گيلان هر سال در سه آدينه مردم در شاه شهيدان جمع مي شوند و جشن می گيرند. در آدينه ي آخر که جشن مهرگان اصلی است مردم بسياری از شهرها و روستاهای شرق گيلان و غرب مازندران نيز به آن جا می آيند. تا حدود بيست سال پيش، دختران و پسران روستايی در اين روز بهترين لباسهای خود را ،چون ايام نوروز، می پوشيدند. مبدأ بسياری از آشنايی ها و احتمالاً پيمان تشکيل خانواده بين دختران و پسران مجرّد، همين آدينه در توسکامحله بود. در همين ايام در گيلان و مازندران در چندين آدينه ي پياپی مراسم کشتی گيری برگزار می شد و در آدينه ي ِ آخر، با گذاشتن بَرمُ ( داربست يا نردبانی که جوايزی مثل پيراهن، ظرف و مشابه آنها را به آن آويزان می کردند) به کشتی گيران برنده جايزه می دادند.
اواخر تابستان و اوايل پاييز، در ايّام خرمن محصولات کشاورزی (که هوای آفتابی از ضروريات آن است)، هرگاه ابر و بارندگی زياد مانع اين کار شود در روستاهای شرق گيلان نوجوانان با رقص و پايکوبی از خورشيد می خواهند که با تابش گرما آفرين خود کشاورزان را
ياری دهد. معمولا يک نفر با گذاشتن يک د مُ که از ساقه ي برنج درست می کنند، نقش اهريمن را بازی مي کند و می رقصد و بقيّه دورش جمع شده و با دست زدن و هو کردنش همزمان می خوانند:

" ای خدا آفتاب بنه / منگ منگتاب بنه"

و بدين سان، خورشيد را به تابيدن دعوت می کنند.
به در هر خانه ي روستايی که می رسند صاحب خانه اندکی برنج در توبره يا کيسه ای که به
گردن ملعون آويزان است می ريزد. بعد، برنج را به بقال ِ محل مي دهند و او نيز بهای برنج را با نخودچي، کشمش، شکلات و يا ديگر تنقلات می پردازد" ۲

خانم ثابت زاده، پژوهشگر رقص، مى نويسد : در شرق خراسان، رقص ِ«ابهريا » رقص ِ کشاورزی است و

احتمالاً اين رقص، با جشن های مهرگان و آيين ميترايسم ارتباط دارد.

پس بياييم به آيين مهرگانى -- كه در واقع بزرگداشت پيمان و دوستى است -- جانى تازه بدهيم و به ميدان پيوند انسانى، گستره ي بيشترى ببخشيم . همچون نوروز خوان مهرگانى بگسترانيم وايمان بياوريم كه راستى بهترين نيكى است و گفتار ِ زشت شيوه ى ِ دشمن ِ مهر است.
نكته اى را به ياد آوردم از دوران كودكى كه زبانْ زد بود و ما كودكان هر روزه آن را مى شنيديم :
دروغگو دشمن خداست و اگر بچه اى دروغ بگويد شير مادرش خشك مي شود !
مهرگان را به همگان شادباش مى گويم به ويژه آنانى كه در روز شانزدهم مهر ماه به دنيا آمده اند يا نام مهرى و ميترا و مهرداد و... دارند.
"مهرگان جشن فريدون ِ مَلِك ، فرّخ باد
بر تو اي همچو فريدون ِ مَلِك، فرّخْ فال"

(فرّخي سيستاني)

___________________

سرچشمه ها:
۱ -آنچه كه از اوستا برگرفته ام از اوستا كهن ترين سروده ها و متن هاى ايرانى ، گزارش
وپژوهش جليل دوستخواه ، چاپ يازدهم است
http://www.shomaliha.com/mehrgan.htm - ۲

* * *

همچنين دوست ِ ارجمند ِ ديگرم، فيلم ِ مُستَنَدساز ِ جويا و پويا، آقاي حسن نقّاشي پيام ِ شادباش ِ زير را همراه با

نشاني هاي ِ پيوند به دو بخش ِ كوتاه ِ نمونه وار از فيلم ِ «مهرا» براي خوانندگان ِ گرامي ي اين تارنما، ارمغان فرستاده است كه با سپاسي گرم از او، در پي مي آورم:

شماره ي ٥٣ي ماهنامه ي ادبي - فرهنگي - هنري ي ِ بُخارا، اين هفته به دفتر من رسيد. بايد به علي دهباشي، درود و آفرين گفت كه ١١١صفحه از ٥۹٧ صفحه ي اين شماره را ويژه ي شناخت و بزرگداشت ِ هنرمند ِ بزرگ و طرح - طنزنگار ِ نامدار ِ روزگارمان كامبيز درم بخش كرده است.

در اين دفتر ِ سرشار ِ بُخارا انبوهي از گفتارها، تحليل ها، نقدها و بررسي ها نيز به چاپ رسيده است. از آن

جمله است بررسي و نقد ِ محمّدرحيم اخوّت درباره ي سه كتاب (دو پژوهش درباره ي فردوسي و شاهنامه و يك ترجمه در گستره ي ايران شناسي) از نگارنده ي اين يادداشت.