Saturday, February 13, 2010

 

ویرایش ِ دوم ِ یک درآمد در شماره‌ی ِ اخیر - بخش ِ "بررسی و نقد ِ کتاب"، درآمد ِ ۱


يادداشت ويراستار

یکشنبه بیست و پنجم بهمن ماه ۱۳۸۸
(چهاردهم فوریه ۲۰۱۰)


دیروز آقای داریوش کارگر، در رایان پیامی به این دفتر، برخی سهوها را که در بررسی ی کتاب ِ اردای ویراف نامه، پیش آمده بود، یادآوری کرد و من هم با خشنودی و سپاس ازیشان برای دقت در زودن ِ نادرست نوشته ها، متن ِ بررسی را ویراستم و اکنون، روایت تازه و ویراسته ای از بخش ِ فارسی ی ِ آن گفتار را با پوزش ازیشان و خوانندگان ارجمند،  در این پیوست، می آورم. 

ویرایشی تازه و دانشگاهی از متنی باستانی: آیینه‌ی ِ تمام‌نمایی در برابر ِ تاریخ و جامعه‌ی ِ ایران در گذشت ِ روزگاران

متن ِ پهلوی‌ی ِ اردای‌ویراف‌نامه و روایت ِ فارسی‌ی ِ آن، به دلیل ِ درون‌مایه‌ی ِ آن، افزون بر گستره‌های ِ زندگی‌ی ِ زرتشتیان در ایران و هندوستان و جاهای دیگر، در میان ِ ایران‌شناسان ِ باختری و نیز ناقدان و تحلیل‌گران ِ ادب ِ غرب، آوازه‌ای بلند دارد و برخی از آنان، کمدی‌ی ِ الهی اثر ِ بزرگ ِ دانته آلیگیری شاعر ایتالیایی را تأثیرپذیرفته از آن می‌شمارند.
*
در زبان فارسی، تا کنون ترجمه‌هایی از این متن و نیز پژوهش‌هایی در باره‌ی ِ آن، نشریافته‌است؛ امّا تا پیش از نشر ِ پژوهش ِ موضوع ِ این یادداشت، هیچ یک از نشرداده‌ها، حقّ ِ مطلب را به‌خوبی ادانکرده و بایستگی ‌های ِ بسنده را نداشته‌است.

اکنون یک پژوهنده‌ی ِ ایرانی‌ی ِ شهربند ِ غربت در سوئد و – به گفته‌ی ِ خودش – " دور از سرزمین ِ مادری و خانه‌ی ِ پدری"، بار ِ این امانت را بر دوش گرفته و به شایستگی به منزل رسانده‌است. داریوش کارگر، یکی از ایرانیان ِ به غربت رانده‌ای‌ست که سال‌های ِ دوری از میهن را به هدر نداده و افزون بر کوشش و کنش ِ چشم‌گیرش در راستای ِ نشر ِادب ِ معاصر فارسی و نقد ِ آن، به دانش‌پژوهی و دانش ‌اندوزی در زمینه‌ ی ِ ادب و فرهنگ ِ کهن ایرانی با سنجه‌های بارآور ِ پزوهشگران ِ باختری پرداخته است
*
پاره‌ای از گفتارهای پژوهشی‌ی ِ این ایرانی‌ی ِ فرهیخته و جویا و پویا را پیشتر در نشریّه‌های ِ ایران‌ شناختی ‌ی برون‌مرزی خوانده‌ایم و اکنون این کار ِ ارجمند و ستودنی‌اش را در دست‌رس داریم.
*
این کتاب – که پایان‌نامه‌ی ِ دانشگاهی‌ی ِ دکتری‌ی ِ داریوش کارگر به راهنمایی‌ی ِ استادان بانو کارینا جهانی و آقای بو اوتاس است – از سوی ِ دانشکده ی زبان شناسی‌ی ِ دانشگاه اوپسالا، نشریافته و چهاردهمین دفتر از مجموعه‌ی ِ نشرداده‌های ِ ایران‌شناختی ی ِ آن دانشگاه است.
*
ویرایشِ برگردان متن اردای ویراف نامه به انگلیسی را، استاد ِ مصحّح ِ این متن، بانو دکتر جودیت یوسفسون انجام داده، که مصحّح، خود در چکیده ی رساله به آن اشاره کرده است.
*
بخش ِ فارسی‌ی ِ این دفتر در ۷۹ صفحه: روایت ِ فارسی‌ی ِ زردشتی‌ی ِ اردای‌ویراف‌نامه در ۶۳ صفحه‌ که یادداشت ِ کوتاه ِ کارگر و شناخت‌نامه‌ی ِ دست‌نوشت‌های شش‌گانه‌ی ِ پشتوانه‌ی ِ متن ِ چاپی، پایان‌بخش ِ آن است.  فهرست ِ روشنگر و یاری‌رسانننده ی کلیدواژه‌ها، تعبیرها و کارواژه‌های کهن ِ به‌کاررفته در متن را در ۱۱ صفحه‌ی پس از آن می‌خوانیم.

  ویژگی و مهمّ‌بودن ِ این متن، ازین روست که پژوهنده‌ی ِ امروزین ِ تاریخ و فرهنگ ِ ایران را به دو هزاره پیش از این می‌برد تا بی هیچ پرده و میانجی، به کوشش و کُنِش ِ هم‌سوی ِ سردودمان ِ شهریاری‌ی ِ ساسانیان و دین‌مردان ِ جزم‌باور ِ زرتشتی در راستای ِ پدیدآوردن ِ جامعه‌ای یک‌سان‌باور و به دور از هرگونه اندیشه و گفتار و کردار ِ نیک ِ آزاد بر پایه‌ی همواره «چرا؟» گفتن و پرسیدن و شکّ‌ورزیدن، بنگرد و درس عبرتی بزرگ برای شناخت ِ تاریخ و جامعه‌ی ِ پس از آن دوران بیاموزد.
 خواننده‌ی ِ ژرفاکاو ِ این متن ِ کهن، به شیوه‌ی ِ برخی از هم‌روزگاران ِ ما، به جست و جوی ِ «آرمانشهر» به فراسوی ِ «قادسیّه» روی‌نخواهدآورد و در سراب سوزان پندارهای خویش، سرگردان نخواهدشد و در واکنشی خام و ناپژوهیده و ناسنجیده، چنگ در چهره‌ی ِ تاریخ‌نگاران واقع‌نگر نخواهد زد که تاریخ را چنان که بوده‌، به وصف درآورده‌اند و نه بدان گونه که برخی از ما می‌خواهند که بوده بوده‌باشد!
*
کوشش و کار چندین ساله‌ی ِ داریوش کارگر در نشر ِ این اثر، سزاوار آفرین و دست‌مریزادست و باید امیدوار بود که دست‌آورد ِ کارش، در ایران نیز بازنشریابد و شمار ِ هرچه بیشتری از دوستداران ِ پژوهش و شناخت را به دریافت ِ سَخته‌تر و پُخته‌تری از تاریخ و فرهنگ‌مان، رهنمون‌گردد. چُنین باد!



<< Home

This page is powered by Blogger. Isn't yours?